Cognitivisme

De cognitieve psychologie is de tak van de psychologie die zich met cognitie bezighoudt, dus met al die psychische processen die te maken hebben met zaken als begrip, kennis, herinneringen en geheugen, probleemoplossen en informatieverwerking. Het is een van de cognitiewetenschapen. De nog weinig onderzochte en complexe psychische mechanismen van het menselijk denken vormen het onderzoeksobject van deze tak in de wetenschap. In de //toegepaste cognitieve psychologie// heeft het specialisme ook een meer toepassingsgerichte subdiscipline. In tegenstelling tot een tak van de psychologie als het behaviorisme, gaat de cognitieve psychologie niet uit van het gedrag van individuen, en de observeerbare indruk die zij maken op de buitenwereld, maar beschouwt de cognitieve psychologie de cognitie als onderwerp dat zelfstandig bestudeerd kan worden.
 * __Cognitivisme__**

Onderstaande leerpsychologen/pedagogen behoren tot de stroming cognitivisme.

Piaget geboren te Neuchâtel, Zwitserland, was een filosoof, bioloog en psycholoog die vooral bekend werd wegens zijn theorie van cognitieve ontwikkeling (voornamelijk bij kinderen) oftewel Genetische Epistemologie. Tijdens zijn studie biologie kreeg Piaget steeds meer interesse in filosofie, met name in de leer kennistheorie. Na zijn studie werkte Piaget voor Simon en Binnet die bezig waren met de intelligentie van kinderen te testen. Toen Piaget zich bezig hield met de tests observeerde hij dat jonge kinderen steeds dezelfde verkeerde antwoorden gaven terwijl oudere kinderen dit niet deden. Deze observaties zullen uiteindelijk leiden tot zijn theorie, dat de cognitieve ontwikkeling bij jonge kinderen verschilt met die bij oudere kinderen (adolescenten) en volwassenen. In 1921 trouwde Piaget en werd de vader van 3 kinderen. Vanaf hun geboorte observeerde het echtpaar Piaget, hun kinderen, wat Piaget’s levenswerk werd. Piaget hanteerde drie mechanismen voor het opdoen van kennis, namelijk assimilatie, accommodatie en equilibratie (equilibrium). Bij assimilatie past het kind zijn omgeving aan, aan de mogelijkheden waarover hij beschikt. Bij accommodatie past het kind zich aan, aan zijn omgeving. Assimilatie en accommodatie vormen samen adaptatie. Piaget geloofde dat door middel van adaptatie steeds ingewikkelder schema's ontstonden tijdens het cognitief ontwikkelen. De schema's werden onderverdeeld in 4 fasen en werden het "Stadiamodel" genoemd. Fasen: 1. Sensomotorische ( 0 - 2 jaar ) 2. Preoperationele ( 2 - 6 jaar ) 3. Concreet - operationele ( 6 - 12 jaar ) 4. Formeel - operationele ( vanaf 12 jaar ) De theorie van Piaget heeft nogsteeds invloed binnen de huidige vormen van het onderwijs. Denk hierbij aan o. a. :
 * //Jean Piaget (1896-1980)//**
 * Samenwerken/groepswerk - door kinderen te laten samenwerken kunnen ze nieuwe ervaringen/gedachten tot zich nemen via het uitwisselen van hun eigen ervaringen/gedachten/ideeën.
 * Maatwerk - hierbij wordt het geboden onderwijs aangepast aan het denkniveau van het kind.


 * Maria Montesorri:**

Geboren in Italie in 1870 en is 82 jaar oud geworden. Ze was een Italiaanse arts en Pedagoog. Haar ideeen basseerde ze mede op Jean Itard en Eduard Seqeun. De opvoedkundige Jean Itard (een leerling van sequin) ontwikkelde trainingsprogramma’s voor perceptuele en motorische functies van zwakzinnigen. Het werk van Sequen viel samen met het oprichten van de eerste instituten voor de zorg en behandeling van zwakzinnigen Als hoogleraar in de antropologie geloofde ze in de wijsheid van de natuur en door de natuur geleide ontwikkeling. Weg met de onderwijzer die voor de klas staat en weg met de schoolbanken. De leerlingen moeten in rust en discipline hun eigen gang kunnen gaan. De ontwikkeling van de zintuigen staan hoog in het vaandel. twee boeken hebben bijgedragen aan het invoeren van het montesorri onderwijs in nederland. Een leerling is vrij om te kiezen naar gelang zijn eigen ontwikkeling. Een bekende uitspraak van Maria Montesorri is "help mij het zelf te doen". dit is een natuurlijke noodzakelijke drang tot zelfontplooing. Je moet de juiste omgeving en materiaal bieden om aan de behoefte van het kind te voldoen. Ze heeft dan ook veel van haar materialen en inrichting zelf ontwikkeld.
 * //Het boek "De methode":// wordt vooral in het kleuteronderwijs toegepast.
 * //Het boek "Zelfopvoeding":// gebruikt in het basis onderwijs.

leertheoretische stroming waaronder deze methode valt is volgens mij het Cognitivisme omdat veel gebasserd is op zelfontplooing met hulp van juiste materiaal en leeromgeving.

Carel Frederik van Parreren was hoogleraar psychologische functieleer. Hij heeft de leerpsychologie vertaald naar praktische toepassingen in het onderwijs. Hij was een van de grondleggers van ontwikkelend onderwijs. Ontwikkelend onderwijs komt uit de voormalige Sovjet-Unie, de psychologische grondslag is door Vygotsky gelegd in de jaren dertig. Van Parreren heeft de term ontwikkelend onderwijs” geïntroduceerd”. Parreren definieert het als volgt;”ontwikkelend onderwijs” is onderwijs dat gericht is op het verwerven van cognitieve instrumenten en werkwijzen. Het onderwijs moet vooruitlopen op de ontwikkeling van het kind, aan de orde komen zaken die het kind net niet begrijpt of kan. De rol van de docent is het -   vergroten van de ontwikkelingsmogelijkheden van een kind. -   Leren hoe ze verworven informatie kunnen gebruiken. -   Uitgaan van de totale ontwikkeling van het kind. De 12 principes van Parreren: –   motiveren leertaak –   dialogisch onderwijs –   diagnostisch onderwijs –   deelstappen onderwijs –   handelen op verschillende niveaus –   instructietempo en instructiekanalen –   gedragsgecentreerde instructie en correctie –   reflectie –   gevarieerde oefening –   stimuleren van initiatief en creativiteit –   begeleiding leerling motivatie –   pedagogisch klimaat.
 * // Carel Frederik van Parreren (1920-1991)  //**


 * Luc Stevens** (** 1941- ) **hoogleraar en directeur Nivon ( nederlands instituut voor onderwijs en opvoedingszaken )

Stevens is een voorstander van adaptief onderwijs ( adaptief vgl. adaptatie = passend of erbij passend) Binnen het adaptief onderwijs wordt gestreefd naar het creëren van mogelijkheden om leerlingen binnen de reguliere school te houden in plaats van door te verwijzen naar het speciaal onderwijs. ( de lastige leerling verdwijnt van de school en de school voor speciaal onderwijs strijkt veel geld op )  **l** Z  orgen dat de leerstof zo afgestemd en aangeboden wordt dat de leerling er interesse in krijgt.  l  eigen verantwoordelijkheid en zelfvertrouwen meer stimuleren.  l  kennis en lessen minder statisch maken en de leerling enthousiasmeren. Scholen die adaptief onderwijs als uitgangspunt hebben zijn o.a. Iederwijs, Jenaplan, Montessori en de vrije School. Verder vindt Stevens dat het Onderwijssysteem een instrument is om prestaties te leveren en mist het de aandacht voor het proces van ontwikkeling door de persoonlijke ontmoeting tussen leerkracht en leerling. Het Onderwijssysyteem legt de nadruk op standaardisatie, methoden en opbrengsten. Voor leerlingen die hier niet aan tegemoet komen is het ondoenlijk, ze kunnen alleen maar laten zien wat ze niet kunnen en hun kwaliteiten komen niet aan bod. Hij heeft geprobeerd de problemen te analyseren en komt tot de conclusie dat het onderwijs niet is afgestemd op de kenmerken van de menselijke ontwikkeling. Stevens is fel gekant tegen het “labelen” van kinderen bijv ADHD, Dyslexie, Pdd- Nos etc. Hij is van mening dat veel leer- en gedragsproblemen door het onderwijssysteem zelf worden veroorzaakt. Scholen voldoen niet aan de basisbehoefte om gemotiveerd te blijven. “het is raar dat alle leerlingen op dezelfde tijd, in dezelfde ruimte, dezelfde leerstof moeten doorlopen
 * Een aantal doelen van adaptief onderwijs zijn:**


 * Lev Vygotsky** ( 1896 – 1934 ), Russisch filosoof, pedagoog en psycholoog.

Vygotsky gaat er vanuit dat dat de individuele ( mentale ) ontwikkeling van een kind het resultaat is van het milieu en de cultuur waarin het opgroeit Hij heeft ook de nadruk gelegd op het belang van taal voor de cognitieve ontwikkeling m.a.w als kinderen eenmaal beschikken over woorden en etiketten zij veel makkelijker begrippen kunnen vormen. Vygotsky is met name bekend geworden door zijn theorie //“zone van de naaste ontwikkeling”//. In deze theorie gaat hij er van uit dat men de ontwikkeling en vaardigheden van een kind niet moet releteren aan de leeftijd of dat men het kind beoordeeld op een beoogd niveau door het afnemen van toetsen of testen. Hij ging er van uit dat leerlingen leren in vervolg op hetgeen zij al weten maar dat ze wel uitgedaagd moeten worden om daadwerkelijk van leren te kunnen spreken. In zijn theorie spelen zowel de leerkracht als mede-leerlingen een grote rol. De vaardigheden van leerlingen komen voort uit uit sociale interacties tussen leerkrachten en ( capabelere ) mede- leerlingen. ( mogelijkheden voor beginnelingen en experts om van elkaar te leren )

Ga naar Behaviorisme

Ga naar Constructivisme

Terug naar Belangrijke Leerpsychologen en Leertheoretische Stromingen

Terug naar Home